Próchnica

Co to jest próchnica?

Próchnica jest chorobą zakaźną wywoływaną przez mikroorganizmy próchnicotwórcze. Charakteryzuje się odwapnieniem twardych tkanek zęba i rozpadem gnilnym jego organicznego podłoża. Główną przyczyną powstawania próchnicy jest płytka nazębna, składająca się z resztek pokarmowych i bakterii, która odkłada się na zębach po każdym posiłku. Bakterie znajdujące się w płytce przekształcają dostarczane w pożywieniu cukry w kwasy, które z kolei powodują wypłukanie minerałów (wapń, fosfor) ze szkliwa. Prowadzi to do osłabienia i uszkodzenia szkliwa, umożliwiając dalszy rozwój próchnicy.

Cukier, a próchnica

Cukier dostarczany z pożywieniem jest niezbędny bakteriom płytki nazębnej do wytwarzania kwasów, a przez to zapoczątkowania procesu próchnicowego.

WYSTĘPUJĄCE NATURALNIE W POKARMACH CUKRY MAJĄ NIEWIELKIE ZNACZENIE DLA ROZWOJU PRÓCHNICY

Destrukcyjne działanie na zęby odgrywają rafinowane cukry sztucznie dodawane do pokarmów. Dlatego warto pamiętać o ilości spożywanych słodyczy, ich konsystencji i częstotliwości ich przyjmowania (czas przebywania w jamie ustnej). Najgorsze w skutkach jest częste jedzenie produktów lepkich, oblepiających zęby (cukierki toffi, chipsy, itp.).

Stężenie cukrów w ślinie jest bardzo zmienne i waha się w ciągu kilku minut nawet 100 000 razy. Bakterie w płytce nazębnej reagują na zwiększone stężenie cukrów, jednak nawet wysokie jego spożycie, przy podatnych na próchnicę zębach, nie musi prowadzić do rozwoju tej choroby. Warunkiem jest jednak dokładne i częste oczyszczanie zębów z pozostałości pokarmowych.

Inne przyczyny powstawania próchnicy

Znaczący wpływ na powstawanie próchnicy ma również tryb życia - jak jemy, jak dbamy o zęby, jaka jest zawartość fluoru w wodzie i paście do zębów. Dodatkowo na rozwój próchnicy może mieć wpływ zaburzenie w wydzielaniu śliny zwane kserostomią.

Kserostomia jest stanem zmniejszonego wydzielania śliny z towarzyszącym uczuciem suchości w jamie ustnej i może pojawić się wspólnie z różnymi jednostkami chorobowymi, być efektem ubocznym stosowania niektórych leków, może także zależeć od stanu psychicznego Pacjenta. Dotyczy najczęściej osób w podeszłym wieku, częściej kobiet po 50 roku życia. Jednak nie sam wiek, lecz częściej występujące różnego rodzaju odchylenia od prawidłowego stanu klinicznego są przyczyną dysfunkcji gruczołów ślinowych. Podeszły wiek predysponuje do pojawienia się suchości jamy ustnej ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na leki wywołujące ten stan(zidentyfikowano ich ponad 400).

Leki hamujące prawidłową czynność wydzielniczą gruczołów ślinowych to środki psychotropowe, preparaty stosowane w chorobach układu pozapiramidowego, mające w swym składzie alkaloidy pokrzyku, leki przeciwbólowo-rozkurczowe, przeciwhistaminowe, narkotyki.

Także zmiany patologiczne niektórych narządów wewnętrznych powodują zaburzenia gruczołów ślinowych, czego konsekwencją są zmiany zarówno ilościowe jak i jakościowe wydzieliny. Podobnie stany kliniczne, np. strach, nerwica, zespoły neurotyczne.

ŚLINA DZIAŁA BAKTERIOBÓJCZO, REMINERALIZUJE NIEWIELKIE UBYTKI, WYPŁUKUJE RESZTKI POKARMOWE

Wrażliwość zębów na próchnicę jest także do pewnego stopnia uwarunkowana genetycznie, jest cechą osobniczą. Wynika zarówno z predyspozycji genetycznych jak i z warunków socjalnych, w których rozwija się i przebywa człowiek.

na zdjęciu: Weronika Pióro, asystentka implantologii i ortodoncji w UNIDENT UNION Dental Spa